Begrippenlijst
Begrippen uitgelegd.
ATA, BIBS, IHHT, SpO₂: de termen die u tegenkomt bij zuurstoftechnologie en onderzoek, in gewone taal uitgelegd. Mist u een begrip? Vraag het ons via WhatsApp.
Druk en kamers
- HBOT (hyperbare zuurstof)
- Zuurstofrijke lucht ademen in een kamer met een druk hoger dan de normale luchtdruk. Door de hogere druk lost er meer zuurstof op in het bloedplasma. Medische centra werken met hogere drukken onder medisch toezicht; in wellness en sport wordt vooral met mildere drukken gewerkt.
- Lees meer
- mHBOT (milde hyperbare zuurstof)
- HBOT bij een milde overdruk, meestal rond 1,3 tot 1,5 ATA. Dit is het bereik van de meeste zachte kamers en van veel sessies in wellness, sport en herstel.
- Lees meer
- ATA
- Atmosfeer absoluut: de totale druk, inclusief de luchtdruk om ons heen. Op zeeniveau is de druk 1,0 ATA; 1,5 ATA is een halve atmosfeer daarboven, vergelijkbaar met ongeveer vijf meter onder water.
- Harde zuurstofkamer
- Een kamer met een stevige wand van staal, aluminium of composiet. Hij kan hogere drukken halen, heeft een vaste vorm en een deur als ingang; vaak de keuze bij professioneel en intensief gebruik.
- Lees meer
- Zachte zuurstofkamer
- Een kamer met een flexibele, luchtdichte wand die zijn vorm krijgt door de druk binnenin. Hij werkt met milde drukken, is lichter en vraagt minder ruimte; vaak de keuze voor thuisgebruik en kleinere praktijken.
- Lees meer
- BIBS-masker
- Built-In Breathing System: een masker waarmee de gebruiker geconcentreerde zuurstof ademt, terwijl de kamer zelf met samengeperste lucht is gevuld. De uitgeademde lucht wordt naar buiten afgevoerd, zodat het zuurstofgehalte in de kamer laag blijft.
- Drukvereffening (klaren)
- Het gelijktrekken van de druk achter het trommelvlies met de druk om u heen, zoals in een vliegtuig of bij het duiken: door te slikken, te gapen of zacht te blazen met dichtgeknepen neus. Dit is nodig terwijl een kamer op druk komt of de druk weer afbouwt.
- Wet van Boyle en wet van Henry
- Twee gaswetten achter hyperbare zuurstof. Boyle: bij hogere druk neemt een gas minder ruimte in (daarom moeten de oren klaren). Henry: hoe hoger de druk van een gas, hoe meer ervan oplost in een vloeistof zoals bloedplasma.
Zuurstof en meten
- Zuurstofconcentrator
- Een apparaat dat buitenlucht aanzuigt en de stikstof eruit filtert, zodat lucht met een hoog zuurstofgehalte overblijft, meestal rond 90 tot 95 procent. Zuurstofflessen zijn niet nodig.
- FiO₂
- Fraction of inspired oxygen: het aandeel zuurstof in de lucht die u inademt. Gewone lucht bevat ongeveer 21 procent zuurstof; bij IHHT en hoogtetraining wordt dit aandeel bewust verlaagd of verhoogd.
- SpO₂
- Perifere zuurstofsaturatie: het percentage hemoglobine in het bloed dat zuurstof draagt, gemeten met een saturatiemeter. Bij gezonde mensen op zeeniveau ligt het meestal tussen 95 en 100 procent.
- Lees meer
- Saturatiemeter (pulsoximeter)
- Een kleine klem op vinger of oor die met licht de SpO₂ en de hartslag meet. Bij IHHT stuurt hij de sessie: het apparaat volgt de saturatie en wisselt tussen zuurstofarme en zuurstofrijke lucht.
- Hypoxie
- Minder zuurstof dan normaal, in de ingeademde lucht of in het lichaam. Bij hoogtetraining en IHHT worden korte, gecontroleerde periodes met zuurstofarme lucht gebruikt als trainingsprikkel.
- Hyperoxie
- Meer zuurstof dan normaal. Bij IHHT worden de zuurstofarme fases afgewisseld met fases van zuurstofrijke lucht; in een hyperbare kamer zorgen de verhoogde druk en de geconcentreerde zuurstof voor hyperoxie.
- HRV (hartslagvariabiliteit)
- De variatie in tijd tussen hartslagen. Wordt veel gebruikt, bijvoorbeeld met sporthorloges, als graadmeter voor herstel en voor de balans tussen spanning en ontspanning.
- Lees meer
- VO₂max
- De maximale hoeveelheid zuurstof die het lichaam per minuut kan opnemen en gebruiken bij zware inspanning, in milliliter per kilogram lichaamsgewicht. Een veelgebruikte maat voor uithoudingsvermogen.
Training en technologieën
- IHHT (intervaltraining met hypoxie en hyperoxie)
- In rust, liggend of zittend, via een masker ademen, waarbij een paar minuten zuurstofarme lucht wordt afgewisseld met een paar minuten zuurstofrijke lucht. Een saturatiemeter stuurt het wisselen, zodat de sessie zich aanpast aan de persoon.
- Lees meer
- Hoogtetraining
- Trainen of rusten in lucht met minder zuurstof, zoals in de bergen. Lucht met ongeveer 15 procent zuurstof komt overeen met zo'n 2.500 tot 3.000 meter hoogte. Met een hypoxiegenerator kan dit thuis of in de sportschool.
- Lees meer
- Normobare en hypobare hypoxie
- Twee manieren om ijle lucht na te bootsen. Hypobaar: een lagere luchtdruk, zoals echt op hoogte. Normobaar: normale luchtdruk maar een lager aandeel zuurstof; zo werken apparaten voor hoogtetraining en IHHT.
- Inhalatie van moleculaire waterstof (H₂)
- Een kleine hoeveelheid waterstofgas inademen, meestal gemengd met zuurstof, via een neusbril. Een generator maakt het gas uit water door elektrolyse. Onderzoek kijkt naar waterstof als selectieve antioxidant.
- Lees meer
- Sessieprotocol
- De afgesproken opbouw van een sessie: druk of zuurstofniveau, duur, aantal cycli en hoe vaak per week. In onderzoek maken protocollen resultaten vergelijkbaar; in de praktijk worden ze afgestemd op de persoon.
Lichaam en onderzoek
- Mitochondriën
- De energiecentrales van de cel. Ze gebruiken zuurstof om voedingsstoffen om te zetten in ATP, de brandstof voor bijna elk proces in het lichaam. Veel onderzoek naar zuurstoftechnologieën kijkt naar de mitochondriën.
- Lees meer
- ROS (reactieve zuurstofverbindingen)
- Reactieve moleculen, waaronder vrije radicalen, die vanzelf ontstaan wanneer cellen zuurstof gebruiken. In kleine hoeveelheden werken ze als signaal waarmee het lichaam zich aanpast; in grote hoeveelheden kunnen ze oxidatieve stress geven.
- Oxidatieve stress
- Een onbalans tussen reactieve zuurstofverbindingen en de eigen antioxidantverdediging van het lichaam. Onderzoekers meten het met markers in bloed en weefsel.
- Hormese
- Het principe dat een kleine, gecontroleerde prikkel, zoals inspanning, kou of korte periodes met minder zuurstof, het lichaam aanzet om zich aan te passen en sterker te worden. Het idee achter intermitterende hypoxie en IHHT.
- PMID / DOI
- Kenmerken van een wetenschappelijke publicatie. De PMID is het nummer in PubMed, de databank met medische literatuur; de DOI is de vaste link naar het artikel. Bij elke studie in onze onderzoeksbibliotheek staan ze allebei.
- Lees meer
- CE-markering
- Het keurmerk waarmee een fabrikant verklaart dat een product voldoet aan de Europese regels die erop van toepassing zijn, zoals die voor machines, elektrische veiligheid en drukapparatuur.
- Lees meer
Wilt u het ervaren?
Vragen over een begrip of een systeem?
In onze showroom in Goes staan veel van onze systemen opgesteld en draaien ze. Neem een sessie, voel het verschil tussen de technologieën en bespreek met ons wat het op uw locatie zou betekenen.